Gelişmiş Arama

Ana Sayfa » » Tıp Fakültesi Radyoloji Ders Notları :5 – Hepatobilier Sistem, Pankreas Ve Dalak Radyolojisi

Tıp Fakültesi Radyoloji Ders Notları :5 – Hepatobilier Sistem, Pankreas Ve Dalak Radyolojisi

Tarih: 24 Temmuz 2013 Çarşamba | 05:14

Hepatobilier sistemde görüntüleme yöntemleri: oral kolesistografi, intravenöz kolanjiografi, intraoperatif kolanjiografi, perkütan transhepatik kolanjiografi (PTK), endoskopik retrograd kolanjiopankreatikografi (ERKP), MR-kolanjiografi, US, BT, MRG.

Yağlı karaciğer: Yağlanma diffüz veya fokal olabilir. Fokal yağlanma alanları veya diffüz yağlı zemindeki yağlanmamış alanlar kitleyi taklit edebilir. US, BT ve MRG ile teşhis edilebilir. Komşu yapılarda kitle etkisi oluturmamaları ayırıcı tanıda yardımcıdır.

Hepatit: Akut hepatitte US’de karaciğer ekojenitesi azalır (dark liver). Safra kesesi duvarı sıklıkla kalınlaşır. Karaciğer büyüklüğü bir miktar artmıştır. Kronik hepatitte; Karaciğer konturları düzensizleşir, Karaciğer volümü azalır, Rejenerasyon nodülleri izlenebilir.

Kavernöz hemanjiom: Karaciğerin en sık benign tümörüdür. İnsidansı; %4-20. Genellikle 5 cm.den küçüktür. US bulguları; düzgün kenarlı, homojen, solid, hiperekojen (parlak). Dinamik BT bulguları; erken fazda periferden nodüler opaklaşma, zaman içinde opaklaşma santrale ilerler. MRG bulguları; T2 ağırlıklı sekanslarda belirgin hiperintens (parlak) izlenir, neredeyse tipik bir görüntüdür.

Fokal nodüler hiperplazi (FNH): Disorganize hepatosit, kupffer hücresi ve safra yollarından oluşur. Kapsül içermez, santral skar alanı içerebilir (%25-50). Dinamik BT ve MRG ile tanısı konur. Sintigrafi tanıda değerlidir, %70 lezyon sülfür kolloidi tutar.

Hepatik adenom: Oral kontraseptif kullanan genç kadınlarda sıktır. Sadece hepatositlerden oluşur ve kapsüllüdür. Dinamik BT ve MRG tanıda önemlidir. Sülfür kolloid çalışmalarında soğuk alan olarak izlenir.

Karaciğer apsesi: Pyojenik veya amibiktir. Pyojenik santral, amibik apseler periferal yerleşimlidir. Subdiyafragmatik alana veya plevra boşluğuna açılabilirler. US ve BT tanıda önemlidir. US’de hipoekoik, BT’de hipodenstir. US’de yoğun internal ekolar içerir (pü). Gaz izlenebilir (anaerob apse için patognomonik). BT’de geç evrede kapsül opaklaşması izlenir.
Kist hidatik: Kist hidatiklerin %60‘ı karaciğerde yerleşir. E.granülozus (en sık) ve E.alveolaris tipleri var. US (bazı bulgular tarif edilmiştir) tanıda kullanılır. Germinatif membran (ayrılırsa nilüfer çiçeği görünümü), kaya kumu (skoleksler), bal peteği, yün yumağı manzarası, duvar kalsifikasyonu görülebilir. E.alveolaris; sınırları belli olmayan infiltratif kitle, US ve BT‘de kalsifikasyonlar izlenir, BT ve MRG’de opaklaşmazlar.

Budd-Chiari sendromu: Hepatik venlerin trombozuna sekonder gelişen bir durumdur. %50-70 vakada etyolojik neden bulunamaz. Akut dönemde; ağrı, hepatomegali ve asit görülür. Kronik dönemde; fibrozis ve siroz gelişir. Kaudat lob venöz drenajı ayrı olduğundan etkilenmez. BT’de santral kesimler kontrast tutarken perifer yavaş yavaş ve heterojen olarak opaklaşır.

Siroz: Mikronodüler (alkolik) veya makronodüler (postnekrotik) tipte olabilir. US bulguları; ileri evrede karaciğer küçülür, sol ve kaudat lob rölatif olarak büyük kalır, parankim ekosunda kabalaşma, kontur irregüleritesi, rejenerasyon nodülleri (0.5-5 cm) görülebilir. Beraberinde portal hipertansiyon bulguları izlenebilir. Portal ven çapında artış, umblikal ven açıklığı, gastroözofagial – splenorenal şantlar, splenomegali, asit görülebilir. Hepatoselüler karsinom insidansı belirgin olarak artmıştır.

Hepatoselüler karsinom: Karaciğerin en sık malign tümörüdür. Siroz ve kronik hepatit önemli bir predispozan faktördür. %50 soliter, %15-20 multinodüler, %30-35 diffüz şeklindedir. US, dinamik BT ve MRG tanıda önemlidir. BT ve MRG; çoğunlukla hipervaskülerdir ve belirgin opaklaşır. Fibröz bir kapsül içerebilir. Ekstralenfatik en sık metastaz akciğeredir.

Karaciğer metastazları: En sık gastrointestinal sistemden olur. Soliter, multiple nodüller şeklinde veya diffüz olabilir. Bazı metastazlar kistik veya nekrotik alanlar içerebilir. Hipovasküler veya hipervasküler olabilirler. US, BT ve MRG tanıda önemlidir. Görüntüleme bulguları bazen primer odak hakkında bilgi verebilir.
Biler sistemde radyoloji şu üç soruya cevap arar; obstrüksiyon varmı, varsa hangi seviyede, nedeni nedir. Safra yollarında dilatasyonun en sık üç sebebi; Tümör (pankreas başı karsinomu, periampuller karsinom, kolanjiokarsinom), taş, postinflamatuar stenoz.

Safra taşları: Başlıca kolesterol, pigment ve kalsiyum içerirler. Kolesterol taşları non-opaktır. Kalsiyum karbonat taşları direkt grafide izlenebilirler. Taşların büyük kısmını (%85) kolesterol ve pigment taşları oluşturur. US; tanıda en önemli yöntemdir. Hiperekoiktirler, posteriorlarında akustik gölgelenme yaparlar. Safra çamuru akustik gölgesi olmayan düşük ekolu tabaka şeklindde izlenir.

Akut kolesistit: Safra kesesinde hidrops, duvar kalınlığında artış, taş varlığı (bazen taşsız da olur), perikolesistik sıvı gözlenebilir. Amfizematöz kolesistit; kese duvarında ve lümeninde gaz görülür. Gangrenöz kolesistit; duvarda kalınlaşma ile birlikte düzensizlik ve bütünlüğün bozulmasıdır.

Koledok kistleri: En sık tip 1 (koledoğun fusiform dilatasyounu) izlenir. US, BT ve MRG ile tanısı konabilir.

Caroli hastalığı: İntrahepatik safra yollarının kistik dilatasyonlarıdır. Kistler içinde çamur ve taş formasyonu oluşabilir. Kolanjit riski artar.

Kolanjiokarsinom: Daha çok ekstrahepatik biliyer kanal epitelinden gelişir. En sık infiltratif stenotik tipi görülür. US’nin tanı değeri düşüktür. Tanıda BT (geç faz kesitleri) ve MRG daha değerlidir. Tanı değeri en yüksek yöntem PTK’dır.

Safra kesesi kanseri: Nadir görülür, kadınlarda daha sıktır. Hemen daima taş ile birliktedir. US , BT ve MRG bulguları; asimetrik duvar kalınlaşması, polipoid kitle, keseyi tamamen dolduran kitle, komşu karaciğere invazyon.
Pankreas patolojilerinde radyolojik görüntüleme:

Akut pankreatit: Pankreasın akut olarak fokal veya diffüz inflamasyonudur. %75-95 ödematöz, %5-25 hemorajiktir. Daha çok bilier pankreatit şeklinde görülür. US ve BT tanıda önemlidir. US ve BT bulguları; parankim kalınlığında artış, parankimde dansite ve ekojenite değişiklikleri, peripankreatik inflamasyon, ödem ve sıvı kolleksiyonu, psödokist ve apse formasyonları.

Kronik pankreatit: US ve BT bulguları; pankreasta atrofi, pankreatik kanalda dilatasyon, intraparankimal kalsifikasyon ve intrakanaliküler taş. Dilate ana pankreatik kanal konturları düzgün ise tümör,düzensiz ise kronik pankreatiti akla getirmelidir.

Pankreas tümörleri: En sık adenokarsinomu görülür. Sıklıkla pankreas başında lokalizedir. Sıklıkla bilıyer sistem ve pankreatik kanal dilatasyonu ile birliktedir. US, BT ve MRG tanıda önemlidir. Kitlenin kendisi dokudan ayrı izlenir. Pankreas başında genişleme, peripankreatik alana infiltrasyon görülür. Çöliak turunkus ve SMA etrafındaki yağ dokusu infiltre ise tümör cerrahi şansını kaybeder. En sık lenf nodlarına ve karaciğere metastaz yapar.

Adacık hücreli tümörleri: İnsülinoma, gastrinoma, vipoma, somatostatinoma görülebilir. Daha nadir görülürler. Sıklıkla hipervaskülerdirler. Sıklıkla gövde veya kuyrukta yerleşirler. Küçük tümörler en iyi anjiografi ile saptanır.

Diğer tümörler: Kistadenom (seröz, müsinöz), kistadenokarsinom (seröz, müsinöz) şekillerinde olabilir. Serözler mikrokistik, müsinözler makrokistiktir.
Dalak patolojilerinde radyolojik görüntüleme:

Kistleri: En sık posttravmatiktir. Epidermoid veya parazitik olabilir. En sık parazitik kisti kist hidatiktir.

Abseler: Tek veya çok sayıda olabilir. Sıklıkla septik embolilere bağlıdır (infektif endokardit).

Enfarktları: Dalakta sık görülür. Arteriyel emboliye bağlı gelişir. Orak hücreli anemide de enfarktlar izlenir. Tabanı perifere bakan piramid şeklinde izlenir.
Tümörleri: Primer tümörleri nadirdir. En sık hemanjiom, sonra hamartom, granülom görülebilir. En sık malign primer tümörü anjiosarkomdur. Dalakta metastazlar az görülür. Meme – akciğer – over; karsinomları, mailgn melanoma görülebilir. Lenfoma; diffüz splenomegali veya nodüler lezyonlar izlenir.
Fokal karaciğer lezyonlarında US, dinamik karaciğer BT, MR bulguları ve ayırıcı tanı:

Fokal karaciğer lezyonları kistik ve solid lezyonlar şeklinde ikiye ayrılabilir. Kistik lezyonlar; basit kist, abse, hidatik kist. Solid lezonlar; hemanjiom, FNH, adenom, hepatosellüler kanser (HCC), fibrolamellar HCC, İntrahepatik kolanjiokarsinom, metastazlar.

Kist: Safra epitelinden kaynaklanan konjenital veya akkiz lezyonlardır. Komplike kistler US-BT: internal eko, mural nodülarite, sıvı seviyesi, septalı, kalın duvar, solid görünüm. Otozomal dominant polikistik karaciğer hastalığı: 10’dan fazla sayıdadır. Karaciğer konturunda distorsiyon vardır. Sıvı veya kan dansitesindedir. Bazen duvar kalsifikasyonu izlenir. Sıvı seviyesi izlenebilir. Septa ve mural nodül izlenmez. Ayırıcı tanı: bilyer kistadenom/kistadenokarsinom, kistik veya nekrotik metastazlar, pyojenik abse.
Fokal karaciğer lezyonlarında US, dinamik karaciğer BT, MR bulguları ve ayırıcı tanı:

Fokal karaciğer lezyonları kistik ve solid lezyonlar şeklinde ikiye ayrılabilir. Kistik lezyonlar; basit kist, abse, hidatik kist. Solid lezonlar; hemanjiom, FNH, adenom, hepatosellüler kanser (HCC), fibrolamellar HCC, İntrahepatik kolanjiokarsinom, metastazlar.

Kist: Safra epitelinden kaynaklanan konjenital veya akkiz lezyonlardır. Komplike kistler US-BT: internal eko, mural nodülarite, sıvı seviyesi, septalı, kalın duvar, solid görünüm. Otozomal dominant polikistik karaciğer hastalığı: 10’dan fazla sayıdadır. Karaciğer konturunda distorsiyon vardır. Sıvı veya kan dansitesindedir. Bazen duvar kalsifikasyonu izlenir. Sıvı seviyesi izlenebilir. Septa ve mural nodül izlenmez. Ayırıcı tanı: bilyer kistadenom/kistadenokarsinom, kistik veya nekrotik metastazlar, pyojenik abse.
Abse: 3 çeşittir; 1-Pyojenik abse, 2-Amip absesi, 3-Fungal mikroabse. Pyojenik abse: US bulguları; anekoik-ekojen, sferik veya oval, arka duvar parlaklığı var, hava, septa, debris, sıvı-sıvı seviyesi görülür, kalın, iyi sınırlı veya irregüler, hipoekoik ya da ekojen duvar görülür. BT bulguları; yuvarlak veya irregüler, kapsül veya septası kontrastlanabilen, hipodens lezyon, hipodens santral kesim ile hiperdens kapsül arasında dar hipodens geçiş zonu. Pyojenik absede çift hedef görünümü; santrali hipodens, çevresel hiperdens halka, en dışta hipodens ödem vardır. Pyojenik absede kümeleşme; multipl abse varlığında küçük abseler kümeleşir büyük, septalı abse oluşur. MR bulguları; T1AG hipointens, T2AG hiperintens, T2AG’de çevresel hafif hiperintens ödem halkası vardır, kapsül kontrastlanır. Amip absesi: US bulguları; hipoekoik, ince internal ekolar seçilir (pyojenik abseden daha sık), yuvarlak veya oval (pyojenik abseden daha sık), genelde diyafragmaya bitişiktir. BT bulguları; non-spesifik görünümü vardır, yuvarlak veya oval, soliter veya uniloküledir, hipodens lezyon, düzgün veya nodüler, kontrastlanan duvar, bazen periferde hipodens ödem halkası vardır. MR bulguları; T1AG hipointens, T2AG heterojen hiperintens, kontrastlanan kapsül görülür. Pyojenik abse – amip absesi ayırıcı tanısında şunlar değerlendirilir; metastazlar, karaciğer transplantasyonu sonrası enfarkt, hidatik kist. Fungal mikroabse: US bulguları; kandidiyazis (santral hipoekoik nidus, iç kesimde ekojen halo, dış kesimde hipoekoik zon), öküz gözü görünümü (santrali ekojen, çevresi hipoekoik), hipoekoik (progresif fibrozis) (en sık), ekojen (kalsifikasyonlar). BT bulguları; multipl, küçük (<1 cm), hipodens lezyonlar, bazen çevresel kontrastlanma, böbrek ve dalak tutulumu. MR bulguları; T1AG hipointens, T2AG hiperintens. Ayırıcı tanı; metastaz, lenfomatöz/lösemik odak, bilyer hamartomlar, caroli hastalığı.












Hidatik kist: US bulguları: görünüm evreye bağlı değişir; 1-hidatik kum dışında homojen anekoik kist, 2-ayrılmış endokistler içeren kist, 3-yavru kistler içeren hidatik kist, 4-yoğun kalsifik kitle. BT bulguları: İyi sınırlı, uni- veya multiloküledir. İnce veya kalın, kontrastlanan duvar ve septa vardır. Yavru kistler daha düşük dansiteli periferik kistler şeklindedir. Septa veya duvar yapısında kalsifikasyon sıktır. İntrahepatik safra kanallarında genişleme; kompresyon veya safra kanallarına rüptür vardır, nadiren yağ dansitesi içerir. MR bulguları: Non-spesifik görünümdedir. Ana kist; T1AG ılımlı sinyal intensitesi, T2AG hiperintens. Yüzen membranlar ve perikist; T1AG ve T2AG’de hipointens. Ayırıcı tanı: bilyer kistadenokarsinom, pyojenik abse, kistik metastazlar, komplike kistler.
--------------------------------------------------------------------------------
Fokal nodüler hiperplazi: Genellikle genç bayanlarda görülen benign karaciğer tümörüdür. US bulguları: İzoekoik, homojen, parankiminden ayrımı güç lezyondur. Konturda deformite ve damarlarda yaylanma vardır. Hipoekoik halo; basılı komşu parankim vardır. Bazen yağlanmaya bağlı hipoekoik veya hiperekoik görünür. Santral skar lineer veya yıldızvari hipoekoik alan şeklindedir. BT bulguları: iyi sınırlı hipodens skar görülür. Kontrastsız; izo/hafif hipodenstir. Arteryel; homojen hiperdenstir. Portal; izodenstir. Geç; izodens, hiperdens skar vardır. MR bulguları: T1AG; izointens/hafif hipointens, skar hipointens. T2AG; izointens/hafif hiperintens, skar hiperintens. Arteryel; hiperintens. Portal ve geç faz; izointens, skar hiperintens.—-Superparamanyetik demir oksit (SPIO); sinyal intensitesi azalır. Ayırıcı tanı: fibrolamellar HCC, adenom, HCC, hemanjiom, hipervasküler metastazlar.



----------------------------------------------






Adenom: Yağ ve glikojenden zengin hepatositlerden oluşan benin karaciğer tümörüdür. Kanama riski yüksektir. Nadiren malign transformasyon gösterir. US bulguları:
hiperekoik/izoekoik/hipoekoik veya mikst ekoda olabilir. BT bulguları: non-spesifiktir. Eski kanama, nekroz ve yağ; hipodenstir. Yeni kanama ve glikojen; hiperdenstir. Komplike olduklarında heterojen görünümdedir. Arteryel faz; hiperdenstir. Portal faz; hiper/izo veya hipodenstir. Geç faz; genellikle hipodenstir. Bazen ince bir kapsül izlenebilir. MR bulguları: non-spesifik görünümdedir. Genellikle heterojendir. T1AG’de hiperintens, T2AG’de iso/hiperintenstir. Kontrastlı serilerde; genellikle hiperintens bazen iso/hipointenstir. Ayırıcı tanı: HCC, fibrolamellar HCC, hipervasküler metastazlar, FNH.
-------------------------------------------------------------
Hemanjiom: Karaciğerin en sık benin tümörüdür. Gevşek stromayla desteklenen endotel hücrelerinden oluşmuş vasküler bir tümördür. US bulguları: homojen, hiperekoiktir. Yağlı karaciğerde izoekoik/hipoekoiktir. Atipik hemanjiom; merkezi hipoekoik, çevresi hiperekoiktir. BT bulguları: Kontrastsız; hipodens, yağlı karaciğerde izo/hiperdens, tromboze, fibrotik alanlar daha hipodenstir. Periferal nodüler veya globüler kontrastlanma sentripedal dolum görülür. Damarlarla izodenstir. Dolması için gereken süre lezyonun boyutu ile ilişkilidir. Küçük hemanjiomlar arteryel ve venöz fazda homojen kontrastlanabilir. Sirozda klasik kontrastlanma izlenmeyebilir. Zamanla küçülebilir. Kapsüler retraksiyon yapabilir. MR bulguları: T1AG’de hipointens, T2AG’de hiperintenstir. Klasik kontrastlanma paterni izlenir. Ayırıcı tanı: kolanjiokarsinom, hipervasküler metastazlar.
---------------------------------------------------------------
Hepatosellüler karsinom (HCC): Sirotik zeminde gelişen, erişkinde en sık primer karaciğer tümörüdür. Tek büyük bir kitle, multifokal veya diffüz infiltratif görünümde olabilir. US bulguları: hipo/hiperekoik veya mikst ekodadır. Büyük lezyonlar daha heterojendir. İnce hipoekoik kapsülü vardır. Nadiren kalsifiye olur. BT bulguları: Kontrastsız; hipodens/izodens/hiperdens olabilir. Arteryel faz; heterojen hiperdenstir. Portal faz; izodens/hipodens mozaik paterndedir. Geç faz; hipodenstir. Kapsül ve septa yapısı portal ve geç fazda kontrastlanabilir. Arteryoportal şant: erken veya uzamış portal ven kontrastlanmasıdır. Tümör periferinde geçici segmental, lober veya kama şekilli hiperatenüasyon alanları vardır. MR bulguları: T1AG; hipo/izo/hiperintens kapsül, septa, skar, hipointenstir. T2AG; %90-95 hiperintenstir. Septa, skar hipointens bazen skar hiperintenstir. Ayırıcı tanı: kolanjiosellüler CA, hipervasküler metastaz, FNH, küçük hemanjiomlar, fibrolamellar HCC. Rejenerasyon nodülü: T1AG’de hipo/iso/hiperintens, T2AG’de izo/hipointenstir. Displastik nodüller: T1AG’de hiperintens, T2AG’de hipointenstir. Erken kontrastlanma göstermezler.
-----------------------------------------------------------------------

Fibrolamellar HCC: Genç hastalarda görülür. Cinsiyet ayrımı yapmaz. Alfa-fetoprotein normaldir. İyi diferansiyedir. Kapsüllüdür. Santral skarı bazen kalsifiye olur. Çoğunlukla tek, lobüle konturludur. Sol lob yerleşimlidir. US bulguları: değişik ekolarda olabilir. Santral ekojen skardır. Kalsifikasyon izlenebilir. BT bulguları: Kontrastsız; hipodens, heterojen. Arteryel faz; hiperdens, heterojen. Portal faz; izo/hipodens. Geç faz; hipo/isodens, septa ve kapsül hiperdens. MR bulguları: T1AG; hipointens. T2AG; hiperintens. Santral skar T1AG ve T2AG’de hipointenstir. Santral skar geç fazda parsiyel kontrastlanabilir. Lezyon heterojen kontrastlanır. Ayırıcı tanı: FNH, HCC, dev hemanjiom, kolanjiokarsinom.
-------------------------------------------------------------------------------
Metastaz: Karaciğer akciğerden sonra ikinci en sık metastaz alan organdır. US bulguları: ekojen, hipoekoik olabilir. Target lezyon, kalsifikasyon, kistik, nekrotik, diffüz infiltratif şekillerde görülebilir. BT bulguları: Kontrastsız; izodens/hipodens/hiperdens olabilir. Bazen kalsifiye olur. Hipovasküler metastazlar; akciğer kanseri, GIS tümörleri, pankreas kanseri, meme kanserlerinin çoğu, lenfoma, mesane karsinomu, uterus karsinomu. Hipovasküler metastazlar; Arteryel faz (bazen periferal kontrastlanırlar, santrali hipodens), Portal faz (hipodens), Geç faz (bazen periferi hipodens, santrali hiperdens – periferal wash-out). Hipervasküler metastazlar; endokrin tümörler, renal cell Ca, Tiroid karsinomu, meme kanserlerinin bazıları, sarkomlar, melanom. Hipervasküler metastazlar; arteryel fazda hiperdens, portal fazda hipo/izodens olarak görülür. Kistik metastazlar; sıvı seviyesi, debris ve mural nodülarite izlenir, kalın duvar ve septa görülür. MR bulguları: T1AG’de hipointens, T2AG’de hiperintens görülürler. Target belirtisi; T2AG’de santral hiperintensite (nekroz). Hemorajik lezyonlar ve melanom metastazı T1’de hiperintens olabilir. Hipervasküler metastazlar; arteryel fazda hiperintens, portal fazda izointens görülürler. Periferal wash-out görülebilir. Ayırıcı tanı: abse, hemanjiom, multifokal HCC, kolanjiosellüler karsinom.
--------------------------------------------------------------------------
İntrahepatik kolanjiokarsinom: İntrahepatik safra kanalı epitelinden köken alan adenokarsinomdur. Hipovaskülerdir. Büyük oranda fibröz stroma içerir. US bulguları: izo/hipoekoik/ekojen olabilir. Homojen/heterojen olabilir. Sıklıkla homojen, ekojendir. Bazen kalsifiyedir. Safra yolları dilate olabilir. Dilate kanalların içinde müsin ya da kalküle ait ekojeniteler seçilebilir. BT bulguları: Kontrastsız; hipodens, düzensiz sınırlı lezyon, intrahepatik safra kanalları dilatasyonu, bazen kalsifikasyon görülür. Arteryel ve portal fazda ılımlı periferal kontrastlanma geç fazda belirgin opaklaşma izlenir. Kapsüler retraksiyon görülebilir. Lobar atrofiye neden olabilir. Satellit nodüller görülebilir. MR bulguları: T1AG’de hipointens, T2AG’de hiperintenstir. Santral skar; T1AG’de hipointens, T2AG’de hipo/izo/hiperintens olabilir. BT’dekine benzer kontrastlanma gösterir. Skar geç dönemde kontrastlanma gösterebilir. Ayırıcı tanı: metastazlar, HCC, fibrolamellar HCC.









-------------------------------------------------------------------------
MRKP:

Safra ve pankreas sıvısı gibi durağan sıvıların çevre yumuşak dokulara göre sinyal intensitesi yüksek alanlar olarak görüntülenmesini sağlayan bir tekniktir. Safra ve pankreas salgıları yüksek oranda su içerdiğinden T2 relaksasyon süreleri suya benzer şekilde uzundur. Uzun eko süresi kullanılarak elde edilen T2AG’lerde sadece anatomik yapıların içindeki durgun-çok yavaş hareket eden sıvılar görüntülenir.

MRKP endikasyonları: ERKP kontrendike ise (akut pankreatit, akut kolesistit, gebelik, ağır kardiopulmoner hastalık), ERKP tekniği başarısız ise, Biliyoenterik anastomoz ve Billroth 2 gibi cerrahi girişimler sonrasında endoskop ile major papillaya ulaşmada zorluk olan durumlarda, Laparoskopik kolesistektomi öncesi safra kanallarının safra taşı, anatomik varyasyonlar yönünden değerlendirilmesi durumlarında MRKP yapılabilir.

MRKP avantajları: Noninvaziv, ucuz, uygulayıcıya bağımlı değil. İyonizan radyasyon maruziyeti yok. Komplikasyon oluşturma riski yok (ERKP için risk %5). Premedikasyona gerek yok. Pankreatit veya kolanjitin akut atağı sırasında uygulanabilir. Obstrüksiyonun hem distali hem de proksimalindeki kanallar hakkında bilgi verir. Konvansiyonel T1A ve T2A sekanslarla kombine edildiğinde ekstraduktal yapıları değerlendirmeye olanak sağlar.

MRKP dezavantajları: Konvansiyonel kolanjiografik yöntemlere göre uzaysal rezolüsyonu düşüktür. Fizyolojik koşullarda yapıldığından (kanallar dışardan kontrast madde uygulaması gibi bir etkiyle genişletilmediğinden) küçük duktal patolojiler atlanabilir. Sadece tanısal amaçlı olduğundan obstrükte safra kanalına tedavi edici endoskopik veya perkutan girişimi geciktirebilir. Obstrüksiyon bulguları bariz olan hastalarda ERKP tercih edilmelidir.

Normal görüntüler: Sağ ve sol hepatik kanalın periferindeki İHSY nadiren görünür (fizyolojik-nondistandü). Koledok %98 oranında görüntülenebilir. Pankreas oblik seyirli olduğundan kalın kesitler veya MIP görüntülerle değerlendirilir. Pankreatik kanal için gereklilik halinde IV.sekretin enjeksiyonu (fonsiyonel veya stres MRKP) uygulanır.

Cerrahi müdaheleyi zorlaştıran başlıca anatomik varyasyonlar: Sistik kanalı aşağı ve medial açılımı, sistik kanalın koledok ile paralel seyri, aberran sağ hepatik kanal.

Safra kesesinde MRKP:Yüksek sinyal intensiteli oval bir yapı şeklindedir. Taş veya polip hiperintens kese içerisinde hipointens alanlar şeklinde gözlenir.

Koledok taşlarında MRKP: 2 mm’ye kadar olan taşlar görüntülenir. Duyarlılık %90-100, özgüllük %92-100. Hiperintens safra içerisinde hipointens dolum defekti şeklindedir. MIP ile rekonstrükte edilmiş görüntülerde küçük taşlar safra ile kapatılacağından aksiyel ve koronal ince kesitler daha değerlidir.

Safra kanallarında dolum defekti ayırıcı tanısı: Hava kabarcığı, neoplazi, kan pıhtısı, konsantre safra, metalik stent, safra akımına bağlı sinyal kaybı, sistik kanal-ana hepatik kanal bileşkesinin anfaz görüntüsü, cerrahi klibs kaynaklı artefakt.

Benign darlıklar: İyatrojenik veya taşın pasajı sırasında travmatik etkiyle oluşur. En çok ana hepatik kanal etkilenir. Koledok distal ucunda progresif diffüz daralma görülebilir. Kolanjiokarsinom; irregular sınırlı, uzun segment, asimetrik, ani daralma şeklinde görülür. Benign lezyon; kısa segment, simetrik, düzgün konturlu, kademeli striktür şeklinde görülür. Ekstrahepatik safra yollarında benign striktürü gösterme başarısı; MRKP = ERKP. İntrahepatik safra kanalındaki striktürün distaline safra akımı az olduğundan MRKP’de striktür abartılı ve uzun görünür. ERKP tercih edilir.
--------------------------------------------------------------------------
Pankreas başı kanserinde MRKP: MRKP’de çift kanal işareti (koledok ve pankreatik kanalda genişleme-nonspesifik) görülür. Koledokta sıçan kuyruğu şeklinde ani daralma veya düzensiz sonlanma görülür. Pankreas kanserli hastalarda MRKP özgüllük ve duyarlılığı ERKP’den yüksek bulunmuştur.

Kolanjiyoselluler kanserde MRKP: İntrahepatik/hiler/koledok distali yerleşimli olabilir. MRKP‘de darlığın proksimalinde kalan kanalların da görüntülenmesi ERKP’ye avantajdır.

Ampuller kanserinde MRKP: Duodenum medial duvarında dolum defekti (duodenum yeterince sıvı içeriyorsa) görülür. Koledoğun ampullaya yakın kısmı yeterince değerlendirilemez. Ampulla doğrudan görüntülendiğinden ve eş zamanlı biyopsi imkanı bulunduğundan ERKP en başarılı yöntemdir.

Postkolesistektomi sonrası kontrol MRKP tetkiki: Safra yolları cerrahisi sonrası IV mangafodipir trisodium kullanarak yapılan MRKP tekniği ile biliyer sistem hakkında anatomik ve fonksiyonel bilgi sağlanabilir, safra ekstravazasyonu, safra yolu hasarı ve safra kolleksiyonları saptanabilir.

------------------------------------------------------------------------------

0 Yorum:

Yorum Gönder

YORUMLAMA BİÇİMİNİ ''ADI/URL'' OLARAK SEÇİN,URL KISMINI BOŞ BIRAKABİLİRSİNİZ.