Altı kuyruklu’ esrarengiz gök cismi

Gök bilimciler, derin uzaydaki en esrarengiz keşiflerinden birine imza attı. Ağustos ayında keşfedilen ve o tarihten bu yana  iki kez gözlemlenen gök cisminin, çok kuyruklu bir kuyrukluyıldız benzeri nesne olduğu belirtildi.

Hawaii’deki Pan-STARSS 1 teleskobu birkaç ay önce Mars ile Jüpiter arasında bulunan asteroit kuşağında esrarengiz bir gök cismi görüntüledi. P/2013 P5 adı verilen gök cisminin, her yere gaz ve toz parçacıkları püskürten bir bisiklet tekerliği gibi göründüğü ifade edildi.

İlk olarak Ağustos’ta tespit edilen ve daha sonra 10 ile 23 Eylül tarihlerinde görüntülenen altı kuyruklu gök cisminin kuyrukluyıldız ve asteroitlere benzemeyen bir harekete sahip olduğu belirtildi.

Gök taşlarının çarpışmasından oluştuğu düşünülen cismin, 200 milyon yıllık olduğu düşünülüyor.

The Astrophysical Journal Letters dergisinde dün yayımlanan araştırmada imzası bulunan California Üniversitesi’nden David Jewitt, “P/2013 P5’i bulduğumuzda şaşkına döndük... Daha da tuhafı, cismin kuyruk yapısı toz ve gaz saçtığı 13 günün sonrasında büyük oranda değişmişti. Bir asteroide baktığımızı söylemek çok güç” dedi.
NEDENİ NE?
Gök bilimciler, nasıl bir gök cismiyle karşı karşıya oldukları konusunda bir teori öne sürdü:

Çok büyük sayıda asteroide ev sahipliği yapan asteroit kuşağında, Güneş’ten yayılan radyasyon kuyrukluyıldızlar gibi asteroitlerin de ısınmasına neden oluyor. Belirli bir zaman içinde, asteroitler Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack (YORP) etkisine maruz kalabiliyor.

Asteroidin yüzeyindeki ısınmanın dengesiz yayılımı, zamanla gök cisminin dönmeye başlamasına sebep oluyor. YORP etkisi altında, Güneş gören taraf ısınırken, karanlıkta kalan kısımdan ısı atılıyor, kızılötesi fotonlar zamanla gök cisminin hareket kazanmasını sağlıyor. Binlerce veya milyonlarca yıl sonunda, gök cisimleri iyice hızlanıyor.
Max Planck Güneş Sistemi Araştırma Enstitüsü’nden Jessica Agarwal, bir göktaşının YORP etkisiyle parçacık saçan kuyruklar oluşturup oluşturamayacağını inceleyen bir model oluşturdu. Agarwal, P/2013 P5’in yüksek hızda dönerken merkezkaç kuvvetlerin etkisiyle toz saçtığını, bu tozların Güneş tarafından görülen kuyruk benzeri oluşuma yönlendirildiğini söyledi.

240 metre genişliğindeki uzay kayasının, bugüne kadar 100-1000 ton toz kaybettiği düşünülüyor. Bu miktar, P/2013 P5’in çok küçük bir miktarını temsil ediyor.

Araştırma ekibindeki Jewitt, “Bu tür bir cisimle karşılaşmak son derece etkileyici... Daha fazlasını da göreceğimizi düşünüyoruz” dedi.

Yorumlar