Çekilen ağrıyı görüntülemek mümkün mü?

HABER MERK - “Ağrıyı çeken bilir” sözü geçmişte kalmak üzere... Son araştırmalara göre Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI) ile ağrı çeken kişinin beynindeki işlevler objektif olarak görüntüleniyor; kişinin ne kadar ağrı çektiği, tedaviye nasıl yanıt verdiği ve kişiler arası ağrı eşiği farklılıkları belgelenebiliyor.


Colorado Üniversitesi’nden Dr. Tor D. Wager ve ekibi, uzun süredir devam eden çalışmalar sonunda beynin ağrıya verdiği tepkiyi görüntüledi ve ağrının objektif olarak ölçülmesiyle ilgili sonuçları da geçtiğimiz aylarda açıkladı. Çalışmada fMRI yöntemi kullanılarak, kişilerin ağrıya verdikleri yanıtların fotoğrafları çekildi. Ayrıca morfin bazlı bir ağrı kesici kullanıldığında ağrıları azalan ya da kaybolan kişilerin beyin fotoğraflarında da ağrı görüntüsünün yok olduğu belgelendi.

Kişinin çektiği ağrının görüntülenebildiği fMRI tekniği hakkında bilgi veren Anadolu Sağlık Merkezi Algoloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşen Yücel ve Radyoloji Uzmanı Dr. Murat Dökdök, ağrı çeken kişinin beynindeki işlevlerin objektif olarak görüntülendiğini kaydettiler.

Ağrı ile ilgili merkezi sinir sisteminde bilinmeyen farklı mekanizmaların bulunduğunu belirten Prof. Dr. Ayşen Yücel, “Merkezi sinir sistemi görüntülemeleriyle ilgili çalışmalar bilinmeyen mekanizmaları ortaya koyabilmek ve ağrıyı objektif olarak ölçebilmek için yapılıyor’’dedi.

Depresyon tedavisinde kullanılabilir
Ağrı çektiğini söyleyen hastaya inanmanın önemini vurgulayan Prof. Dr. Yücel, uzmanların bu durumu “Ağrı, Hastanın Çektiğidir’’ şeklinde tanımladıklarını ifade etti. fMRI çalışmalarının klinik kullanıma girmesi halinde ağrı görüntülemenin yanı sıra tanı yöntemi, hatta ağrı ölçüm yöntemi olarak da kullanılabileceğini kaydeden Yücel, “Yöntem kişiye özel tedavi planlamasında da kullanılabilir’’ dedi.

Depresyonlu hastalar ile kronik ağrısı olan hastalardaki görüntülerin birbirine fazlasıyla benzediğini anlatan Yücel, fMRI yönteminin ağrı dışında, psikiyatride de kullanılabildiğini söyledi.

Ağrının objektif olarak ölçülemediğini söyleyen Prof. Dr. Yücel, “Hasta ağrı çektiğini söylüyor ancak hekim bunu bilemiyor’’ dedi. Prof. Dr. Yücel, FMRI ile ilaç tedavisinde olan kronik ağrı hastasının doğru tedavide olup olmadığının da anlaşılabileceğini ifade etti.

Beynin haritasını çıkartıyor
Anadolu Sağlık Merkezi Radyoloji Uzmanı Dr. Murat Dökdök ise bu yöntem ile beynin nasıl çalıştığı, hangi bölgelerin, hangi durumlarda, hangi işlevler için etkili olduğunun incelendiğini belirtti. Dökdök, “MR cihazı kullanılarak yapılan bu görüntüleme tekniğinde, beyin toplardamarlarındaki oksijen seviyelerinin değişkenliğine göre o bölgenin aktivitesi hakkında fikir sahibi olunuyor’’ dedi.

Plasebo etkisi görüntülenebilecek
Bu yöntem sayesinde ileri beyin işlevlerinin beynin hangi bölgesinde aktivitede olduğunun görütülenebildiğini anlatan Dr. Dökdök, ağrının görüntülenmesinde, ağrının şiddetini ölçmek yerine tedaviye verilen cevabı değerlendirmenin önemli olduğunu söyledi.  İlaç içmediği halde, ağrısının azaldığını söyleyen kişilerin (plasebo etkisi) beyinlerindeki hangi kompleks mekanizmaların devreye girdiğini görmenin  önemini vurgulayan Dr. Dökdök, “Ağrıyı azaltmak için vücudun kendi içinde kullandığı mekanizmaları daha iyi anlamak gerekiyor’’ dedi.

Duygusal anlarda beynin verdiği tepki belirlenebiliyor
Dr. Dökdök  yöntem ile bazı psikiyatrik hastalıklarda beynin hangi işlevlerinin çalışmadığı, bir müzisyenin müzik dinlerken beyninde işitselin yanı sıra başka hangi fonksiyonların aktive olduğu veya duygusal bir film seyrederken beynin hangi bölgesinin aktive olduğunun görüntülenebildiğini belirtti. (İLKHA)

Yorumlar