Larenjit (Gırtlak İltihabı)

Larenjit, larynx (ses telleri) in enfeksiyonu veya tahrişidir. Ses telleri şişer veya tahriş olursa sesler bozulur ve boğuk çıkar, bazen de anlaşılamayacak kadar hafiftir. 


Belirtiler

Kısık ses,
Boğazda gıdıklanma ve boğazda kuruluk,
Sürekli boğazı temizleme ihtiyacı. Akut ve kronik olmak üzere iki tip larenjit vardır. Belirtiler ve tedavi her ikisinde de aynıdır. Akut larenjite genelde virüsler sebep olur ama bakterilerin enfeksiyonuna da rastlanır. Virüs nedeniyle olanlar tedavisiz geçebilir. Başka bir hastalık sırasında, örneğin basit üşütme, bronşit, grip, veya zatürree geçirirken de larenjit olunabilir. Kimyasal maddelerin solunması da kısıklığı veya sesi kaybetmeye neden olabilir. Kronik larenjit fazla içki veya sigaradan. sürekli tahriş yüzünden de olabilir.
---------------------------------------------------------------
Laringeal (yutak) mukozanın,sık görülen ödem ve eritem ile karekterli üst solunum yolu enfeksiyonudur.
Etkenler:
1. Virüsler – influenza
2. Parainfluenza virüs
3. Corona virüs, Rhino virüs
4. Adeno virüs, Koksaki virüs
5. Bakteriler- (Hemofilus influenza Tip B, Moraksella kataralis)
6. Sesin kötü kullanımı
7. irritan (rahatsızlık veren) madde kullanımı (sigara, alkol, kostik ajanlar)
8. Gastroözefagial reflü (mideden yemek borusuna kaçak)
9. Hipotiroidi, mikst ödem (Tiroid hormonlarında azalma)
10. Boyuna uygulanan radyoterapi (ışın tedavisi)
11. Alerjenler –bazı gıda ve ilaçlar gibi –
12. iklim değişikliği
13. Psikojenik değişiklikler
Yaş: Her yaşta görülebilir
Cinsiyet: Görülme sıklığı kadın ve erkekte eşittir.
Hastalık oluş mekanizması:
Hastalık; virüslerin larinks (yutak) mukozasında (yutağı döşeyen iç yüzey doku) titrek tüylü epitel hücreleri içine girişi ile başlar. Virüsler hücre içi parazitidir. Bu özellikleri nedeniyle girdikleri hücre içinde çoğalma döngüsüne girer ve sonuçta hücreler tahrip olarak dökülür. Bu dönemde mukozadan salgı (seröz ve serö-müköz eksuda) başlar. Bakterilerin direnci kırılmış ortama yerleşmesiyle süper enfeksiyon gelişir. Bu patolojide
özellikle çocuklarda dikkat edilmesi gereken nokta ses tellerinde (vokal kord) gelişebilecek ani ödemin hayatı tehdit etmesi ve ölümle sonuçlanabilmesidir.
Belirti ve bulgular:
Hasta; boğaz ağrısı, batma hissi, yanma, kuruluk, ses kısıklığı, tekrarlayan öksürük şikayeti ile gelir. Boğaz temizlenince ses biraz düzelir. Konuşma süresi uzadıkca ses kalitesi bozulur, bazen hiç çıkmaz. Ateş, halsizlik, eklem ağrıları, kırgınlık, burun akıntısı gibi üst solunum yolu enfeksiyon bulguları görülür. Enfeksiyonun daha ilerlemesi ile trakeit (soluk borusunun yangısı) bulguları ortaya çıkar. Çocuklarda ses tellerindeki (vokal kord)
ödem nedeniyle stridor (hırıltılı solunum sesi) ve buna bağlı solunum güçlüğü belirtileri
(supra sternal, epigastrik ve inter-kostal çekilmeler) ortaya çıkması tablonun ciddiyetini
gösteren bulgulardır.
Tanı:
Akut larenjit genellikle geçirilen bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası ortaya
çıkar. Üst solunum yollarının muayene bulguları tanıyı koydurur. Yapılan Kulak
Burun Boğaz muayenesinde larinks mukozası kırmızı ve ödemlidir. Larinks
mukozasında kalınlaşmalar görülür ve üstü müköz salgı ile örtülüdür. Vokal kordlarda
(ses telleri) değişik derecede kızarıklık, genişlemiş damarlar ve ödem görülür. Bu safhada
ödem nedeniyle larinks girişi (glottis) daralır, ses kalitesi bozulur. Bakteriler olaya
katılmışsa salgı pürülan (püylü) karakter gösterir. Hikaye, fizik muayene ve üst solunum
yolu enfeksiyonu bulguları ve endoskopi hastalığın tanısında başvurulan yöntemlerdir.
Ayırıcı tanıda gastroosefagial reflü, streptokoksik farenjit, alerjik rinit, sinüzit,
miks ödem ve larinks kanseri düşünülmelidir.
Tedavi:
Sıvı alımının artırılması, ses istirahati, damar yolu ile 1-2 mgr/ kg kortikosteroid
(ağır vakalarda) Bakteriyel enfeksiyon bulguları kesinse antibiotikler, mukolitik ekspektoranlar (öksürük şurupları) tedavide kullanılır. Ayrıca sigara ve alkol kesilir, yatak istirahati ve soğuk buhar uygulanır.
Dekonjestant (bölgesel ödem giderici) ilaçlar mukozalarda kuruma ve rahatsızlığa neden
oldukları için larenjit tedavisinde yeri yoktur.
Solunum sıkıntısının hayatı tehdit edebileceği düşünülüyorsa beklemeden boyuna
kesi yaparak trakea ön duvarına geçici bir delik açmak gereklidir (trakeostomi).
Zamanında önlem alınmazsa hasta kaybedilebilir. Tedavi ile özellikle ses kısıklığı düzelmeyen hastalar 3-4 hafta sonra mutlaka Kulak Burun ve Boğaz uzmanına baş vurmalı endoskopik inceleme yapılmalıdır.

Yorumlar