Cyber Knife

CyberKnife nedir?
CyberKnife, Stanford Üniversitesi tarafından geliştirilmiş bir radyocerrahi sistemidir. Bu sistem tıpkı bir diğer radyocerrahi yöntemi olan GammaKnife gibi iyi veya kötü huylu tümörleri hastayı açık ameliyat etmeden, dışarıdan yollanan ışınlar ile kesilerek etkisiz hale getirilmesinde kullanılır.

Hastaya neşter vurulmadığı için klasik ameliyatlardan çok daha çabuk ve daha az risk ile tümör opere edilebilir. Operasyon 1 saat kadar bir sürede anestezi veya dikiş olmadan yapılır ve hasta hastanede yatırılmadan ayakta tedavi edilir.

Robotik radyocerrahi ile güvenli ve milimetrik ışın tedavisi
CYBERKNIFE (UZAY NEŞTERİ) 

Klasik radyoterapi ile tedavi edilemeyen, kompleks bir operasyon gerektiren veya operasyonu mümkün olmayan tümörlerin tedavisinde hastalara yeni umut ışığı?
CyberKnife, tüm vücutta milimetreden daha hassas doğrulukla kanser tedavisi yapmak için tasarlanmış dünyadaki ilk ve tek robotik radyocerrahi sistemi olarak biliniyor. Bu sistem sayesinde radyasyon demetleri odaksal olarak kullanılarak, beyin ve vücuttaki kanserli bölgeler yüksek dozlarla tedavi edilebiliyor. Aynı zamanda normal dokular, radyasyonunun etkilerinden maksimum oranda korunabiliyor. 

Bilgisayar kontrollü robot teknolojisi ile tedavi cihazı, hasta etrafında adeta dans ederek dönüyor ve yüzlerce açıdan ışınlama yaparak tedaviyi gerçekleştiriyor. 

CyberKnife cihazı, içerisinde bir çok gelişmiş yüksek teknolojiyi barındıran alt sistemlerden oluşuyor; görüntüleme kılavuzluğunda tümörün yerini saptayan sistem, ileri derece hassas, bilgisayar kontrollü robot sistemi ve modern robotik hasta pozisyonlandırma sistemi. Tüm bu sistemler yüksek hassasiyetle tümörün tedavisini kolaylaştırıyor. 

Temel olarak CyberKnife, sanayide kullanılan robotlar üzerine yerleştirilmiş olan gelişmiş bir lineer hızlandırıcı. Radyasyon demetlerini odaksal olarak kullanarak, beyin ve vücutta, özellikle erişiminde problem yaşanan kanserli bölgeleri yüksek dozlarla tedavi edebilirken, normal dokuların maksimum oranda korunabilmesine olanak sağlayan bir Stereotaktik Radyocerrahi (SRC) cihazı. 

Koordinatlar yardımı ile bir hedefin tedavisi olarak açıklanabilecek SRC, üç boyutlu olarak koordinatların belirlenmesini takiben, yüksek dozda uygulanan radyasyonla tümörün tek seansta tamamen harap edilmesi anlamına geliyor. Bu tedavi birden fazla seansta (genellikle 3-5 seans) uygulandığında tedavi, Stereotaktik Radyoterapi (SRT) olarak adlandırılıyor. 


CyberKnife nasHangi kanserlerin tedavisinde kullanılıyor?

Beyin tümörlerinde;

CyberKnife, beyin ve baş-boyun bölgesinin tüm lezyonlarında, yerleşim ve büyüklük sınırlamaları olmaksızın kullanılabiliyor. Radyocerrahi olarak adlandırılan tek seanslık yüksek dozlu tedavilerin yanısıra, özellikle zarar görmesi muhtemel riskli organlara yakın ya da bitişik olan tümörlerde stereotaktik radyoterapi şeklinde güvenle kullanılabiliyor. CyberKnife beyinde; iyi ve kötü huylu beyin tümörleri, metastazlar, arteriovenöz malformasyonlar ve bazı fonksiyonel hastalıkların tedavisinde de kullanılan bir cihaz.

Akciğer kanserleri, prostat kanserleri, baş boyun kanserleri, vertebra tümörleri, pankreas kanserleri ve diğer yöntemlerle tedavi edilemeyen sayıca az olan metastazlarda,

Solunumla ya da barsak hareketleri ile tümörün yer değiştirdiği akciğer ve karaciğer tümörlerinde,

Geçmişte tedavisi mümkün olmayan ya da ancak sakatlayıcı cerrahi ile tedavi edilebilen bazı tümörlerde;


Bu tip tümörlerde CyberKnife radyoterapi sistemi güvenle ve hastaya zarar vermeden uygulanabiliyor. Örneğin göz çevresinde bulunan ve cerrahi olarak gözün alınmasını gerektiren tümörler ve radyasyona çok hassas olan omurilik hastalıklarında CyberKnife kullanılabiliyor.

Işınlanmış bölgelerde tekrarlayan tümörlerde; 

CyberKnife, önceden radyoterapi almış ancak aynı bölgede hastalığı tekrarlamış hastalarda da ümit ışığı oluyor. Bu tür tümörlerde güvenle ikinci kez uygulama yapma şansı sunuyor.

CyberKnife'ın sunduğu avantajlar neler?

CyberKnife ile kanser hastaları yeni ve son derece hassas bir tedavi yöntemine kavuşuyor. Bu yöntem bir SRC/SRT yöntemi olup ameliyat edilemeyen, küçük ve ulaşılması zor olan bölgelerdeki lezyonlar için ideal olarak tanımlanıyor.

CyberKnife cerrahiye alternatif olarak kullanılabilen bir yöntem. Ameliyat gerektirmiyor.

Kompleks bir operasyon gerektiren veya operasyonu mümkün olmayan tümörlerin tedavisi için hastalara bir seçenek sunuyor.

Tedaviyi milimetrenin altında bir hassasiyetle yaparak tümör etrafındaki sağlıklı dokulara verilen hasarı en aza indiriyor.

1 ile 5 arasında değişen uygulama seansı ile kısa süreli bir tedavi olanağı sunuyor.

Tedavi süresince tümör ve hasta hareketleri anlık görüntü kılavuzluğu sistemi ve bilgisayar kontrollü robot teknolojisi yardımı ile anında izlenerek tedavi gerçekleştiriliyor. Böylece tedavi sırasında anlık meydana gelen değişiklikler saptanarak düzeltilebiliyor.

CyberKnife, hastaların solunumları ve buna bağlı meydana gelen tümör hareketlerini izleyerek hassas bir şekilde düzeltme yapıyor ve buna göre ışınlamayı gerçekleştiriyor.

Çoklu tümörlere eşzamanlı tedavi uygulayabiliyor.


Ağrısız bir tedavi. Tedavi için anestezi gerekmiyor ve tedavi sırasında hastalar bir şey hissetmiyor.

Uygulama sırasında, baş ve vücut bölgesinde hastayı hareketsizleştirmekte kullanılan yöntemler yerine, suda eriyen plastik maskeler ve özel yataklar kullanılıyor.

CyberKnife tedavisi için hastaların hastaneye yatırılması gerekmiyor. Hastalar tedaviden hemen sonra normal yaşantılarına dönebilir ve işlerine gidebiliyor.

Tedavi planlaması disiplinler arası ekip çalışması ile yapılıyor.ıl çalışır? 

CybrtKnife cihazı GammaKnife ile aynı prensibi kullanarak çalışır. MRI ile görüntülenen tümör bölgesine odaklanmış hassas bir ışın gönderilerek tümörün etrafı 3 boyutlu olarak çevrelenir ve canlı dokudan ayrılır. CyberKnife’ın GammaKnife’dan farkı, ışınların kafaya giyilen sabit bir kask içinde elektronik olarak odaklanması yerine, bu ışınlar 3 boyutta hareket edebilen bir robot kol vasıtası ile odaklanır.

CyberKnife üreticileri bunun GammaKnife’a göre bir üstünlük olduğunu iddia ediyorlar. Çünkü GammaKnife’da tedaviden önce hastanın kafasına metal bir çerçeve lokal anestezi altında sabitlenir. Bunun da hastanın psikolojisi üzerinde iyi bir etkisi olmadığını söylüyorlar. Ancak hastanın tedavi sırasında sabitlenmemesinin bazı olumsuz sonuçları da olabilir. Çünkü tümör bölgesinin yerinin milimetrik olarak belirlenmesi ve buraya robot kolun mekanik olarak hareketi gerekir ve bu da çok hassasiyet isteyen bir durumdur ve her zaman birebir bu noktayı bulmak mümkün olmayabilir. Yani hastanın sabitlenmesinin tedavinin doğru yapılması açısından önemi büyüktür. CyberKnife’da sabit kask yerine hareketli kolun eklenmesi aslında biraz ticari bir seçimdir. Çünkü üretici şirket Accuray bu sayede GammaKnife’a ait patent korumasını geçebilmiş ve ona rakip bir cihaz üretebilmiştir.
CyberKnife radyocerrahi sistemi, ana olarak 6 eklemli bir endüstriyel robot üzerine yerleştirilmiş 140 kg ağırlığında 6 MV x-ışını üreten lineer hızlandırıcı ve 6 yönde hareket edebilen robotik hasta yatağından oluşuyor. Robot hassasiyeti 0.2 mm olarak bildiriliyor. Klasik SRC metotlarından farklı olarak CyberKnife görüntüleme ile hedefin yerini belirleme ve kılavuzluk yapan sistemle bilgisayar kontrollü robot sistemini birleştirerek tümörlerin hassas bir biçimde ışınlanmasını sağlıyor. 

Uygulama nasıl yapılıyor?
CyberKnife hastanın yüzüne plastik maske yerleştirilerek, hastaya cerrahi girişim yapılmadan uygulanıyor. Şöyle ki; hasta, tedavi sırasında 6 boyutlu olarak hareket edebilen robot kontrollü bir masada yatıyor. CyberKnife?ta, tümörün yerini belirleyip takip eden ve gerektiğinde tümör hareketi olursa değişiklikleri izleyip hasta pozisyonunu değiştiren bir görüntü yakalama sistemi kullanılmıyor. Bu sistem sayesinde solunumla yer değiştiren akciğer ve karaciğerdeki tümörler hassas bir şekilde SRC/SRT ile tedavi ediliyor. Bu tedavi sırasında hastanın nefesini tutması ya da düzenli olarak soluması da gerekmiyor. 

Sistem hastanın tedavi öncesi alınan Bilgisayarlı Tomografi ve manyetik rezonans görüntülerini, tedavi sırasında alınan anlık görüntülerle karşılaştırıyor. Buradan elde edilen tümör koordinatları anlık olarak bilgisayarlar yardımı ile değerlendirilerek radyasyon dozu ayarlanıyor. Bu şekilde hasta, küçük hareketler yaptığında tedavi etkilenmiyor. Tedavi tümörle sınırlı kalırken, çevre sağlıklı dokulardaki hasar da en aza iniyor. 

Bilgisayar kontrollü robot teknolojisi kullanan CyberKnife sisteminde, tedavi cihazı hasta etrafında adeta dans ederek dönüyor, yüzlerce açıdan ışınlayarak tedaviyi tamamlıyor. 

CyberKnife tedavisini hangi uzmanlar uyguluyor? 
Acıbadem Maslak hastanesinde uygulanan CyberKnife ile yapılan tedavilerde, uygulamayı yapanlar; radyasyon onkolojisi uzmanları. Ancak ekipte; uygulanan tedavi kalitesinden sorumlu medikal fizik uzmanları, tedavi cihazlarını kullanan radyoterapi teknikerleri, hasta takibinde doktorların yardımcısı hemşireler ve her türlü soru ve işlemlerde yardımcı olan hasta kabul görevlileri de yer alarak tedavinin etkinliğinde ve hasta konforunun arttırılmasında radyasyon onkolojisi uzmanlarına destek oluyor. 

CyberKnife kimlere uygulanabilir?

CyberKnife beyin tümörleri başta olmak üzere, prostat kanseri, akciğer kanseri, omurilik kanseri, karaciğer kanseri ve pankreas kanseri hastalarına uygulanabilir. Genel bir kural olarak ancak çok büyük olmayan  tümörlere (aşağı yukarı çapı 2.5cm kadar olan tümörlere) uygulanabilir.

Bunun sebebi temel sebebi CyberKnife cerrahisinde tıpkı GammaKnife gibi tümör bölgesi açılmadığı için kesilen, ölü tümör vücut içinde kalır ve vücut tarafından parçalanarak dışarı atılması gerekmesidir. Büyük tümörlerdeki doku ölüm hızı vücudun parçalayıp dışarı atabileceğinden çok daha fazla olur. Böylece vücut bu ölü dokuya karşı şiddetli alerjik ve iltihaplı reaksiyonlar gösterir. Bu hastada şiddetli sancılara, ateş yükselmesine ve krizlere yol açabileceğinden çok ender durumlar hariç kullanılmaz. Bu durumlarda hastalara açık ameliyatla iltihapın dışarı atılması için daimi bir şant takılması gerekebilir ki bu hasta için hem acılı hem de risklidir.

Videolar


Türkiye’de CyberKnife nerelerde uygulanıyor?
CyberKnife yeni bir sistemdir ve bu yüzden tüm dunyada sınırlı oranda yayılmıştır. Türkiye’de şu kuruluşlar bu tedaviyi uygulamaktadır:
İstanbul
  1. İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Çapa
  2. Kartal Dr. Lütfü Kirdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
    Şemsi Denizer Cd. E-5 Karayolu Cevizli Mevkii Tel: (0216) 458 44 00
  3. Acıbadem Maslak Hastanesi
    Büyükdere Cad. No: 40 Tel: 0 216 544 37 05
  4. İstanbul Anadolu Sağlık Merkezi
    Anadolu Caddesi No:1 Bayramoğlu Çıkışı Çayırova Mevkii Tel: 0 262 678 50 00
Ankara
  1. Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
    33 Demetevler, Yenimahalle Tel: 0 312 336 09 09
  2. Ankara Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Hacettepe Onkoloji Hastanesi
    Tel: 0 312 305 29 00
İzmir
  1. İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi