Tıp Fakültesi Radyoloji Ders Notları :7 – Malign Kemik Tümörleri

Metastatik lezyonlar kemik primer tümörlerinden daha sıktır. Metastaz kadınlarda en sık meme erkeklerde en sık prostat kanserinden olur. Akciğer ve böbrek tümörleri de kemiğe sıklıkla metastaz yapar. Multiple kemik metastazı olduğunda alkalen fosfataz yükselir ancak primer kemik tümörü olan multiple myeloma da ise normal sınırlardadır. Osteolitik destrüksiyon çok yaygınsa serum kalsiyum değeri yükselir. Meme kanserleri çoğunlukla osteolitiktir. Prostat kanseri ise osteoblastiktir. Böbrek ve troid kanser metastazları kemiği ekspanse eder. Çocuklarda nöroblastom metastazı diğer tümörlerden daha sık görülür.

Malign kemik tümörleri: Osteosarkom, ewing sarkom, kondrosarkom, fibrosarkom, multiple myeloma, lenfoma, kordoma.

Osteosarkoma: En sık kemik primer malign tümörüdür. Çoğunlukla diz çevresinde görülür. 10-25 yaş arasında daha çok görülür. İleri yaşlarda paget hastalığı, osteokondrom ile ilişkili, radyoterapi sonrası görülebilir. Hematojen yolla akciğere metastaz yapar. Patolojik kırık eşlik edebilir.
Ewing sarkomu: Küçük hücreli tümör histopatolojisine sahiptir. Hastaların çoğunluğu 5-30 yaş arasındadır. Çoğunlukla uzun kemikte ve diyafiz metafizden daha sık tutulur. % 40 vakada aksiyel kemik (özellikle pelvis ve kosta) tutulur. Lezyon destrüktif, kötü sınırlı ve en çok medüller kaviteyi tutar, kortikal erozyon ve lamellar tip periost reaksiyonuna sebep olur. Metastaz erken dönemde akciğere ve diğer kemiklere olur. Skip metastazları göstermede MR yardımcıdır
Kondrosarkom: Osteosarkomdan daha geç yaşlarda izlenir. Yaşam süresi metastaz daha geç olduğu için uzundur. Sıkıkla 30-70 yaş arasında görülür. Osteokondromun kıkırdak şapkasının malign transformasyonudur (multiple herediter ekzostoz veya enkondromatozis). Primer enkondrosarkom daha sıktır. Pelvis ve kostalar en sık tutulan bölgelerdir, sıklıkta daha sonra femurun proksimal kesimi tutulur. Medüller ekspansiyona neden olur, içinde kalsifikasyon görülebilir, korteksi destrükte ederek yumuşak doku içine uzanabilir. Patolojik kırık sıktır.
Multiple myelom: Kemik iliğinin primer malign tümörüdür. Genellikle yaygın, daha az sıklıkla unifokaldir. Soliter myeloma; plazmositoma’yı düşündürür. %70 hastada 50-70 yaş arasındadır, 30 yaş öncesi çok nadir görülür. E/K = 2/1. Patolojik vertebra kırıklarına sebep olabilir. Radyolojik özellikleri; jeneralize osteoporozis, lokalize radyolüsen alanlar (zımba deliği) vardır.
Kordoma: Vertebralarda notokord hücre kalıntılarından gelişen destrüktif kemik tümörüdür. Erkeklerde 40-70 yaş arasında daha sık görülür. Aksiyel kemiklerin uçlarında (yarısı sakrum ve koksiks) diğer yarısı kafa tabanında ve hipofiz çevresindedir. Osteolitik lezyon, kalsifikasyon içerebilir
 Malign yumuşak doku tümörleri: Kompartmantal tutulumu göstermede MR çok yardımcıdır. Tümör evrelemede ve tedavi planının programlanmasında kompartman tutulumunun belirlenmesi çok önemlidir. Yumuşak doku kitlesinin iyi sınırlı olması benign olduğunu göstermez.
—————————————————————————————————————-